PUSULA İLE MIKNATIS ARASINDAKİ İLİŞKİ



resim

Pusula İle Mıknatıs Arasındaki İlişki
Pusula Nedir?

Dünyanın manyetik alanlarının yönüne bağlı olarak ibresi daima sabit bir şekilde kalması süreti ile yön gösteren bi cihazdır. Pusulanın ibresi dediğimiz ortasındaki çubuk, sürtünmesiz bir şekilde askıya alınmış manyetik bir yapısı bulunmaktadır. Evrenin manyetik çizgileri bahsettiğimiz metal çubuğu tamamen geçmek istediklerinden metal çubuk manyetik çizgilerin aynı yönünde dönerek durmaktadır. Dünya manketik çizgilerinin güney kutpundan çıkmasıyla, atmosferde kocaman bir daire çizerek kuzey kutbuna girmektedirler. Dünyanın manyetik ortamı kutuplarda iç içe basılıbir elipsoid şeklindedir. Bu manyetik yapının, ergimiş bir şekilde bulunan magma da gezinen akmımlardan meydana geldiği düşünülmektedir.


En gelişmiş pusula suda yüzmekte olan bir tahtanın üzerine tutturulmuş mıknatıs taşlarından ibarttir. Pusula çok eski zamanlardan beri bugüne kadar bilinen bir cihazdır

Pusula kullanım amaçlarına göre farklılık göstermektedir. Genellikle kara, uçak ve gemi tiplerine yumlu pusulalar bulunmaktadır. Mesele gemilerde pusula daima yatay durması sağlanmalıdır.

Pusula Hataları

Pusula hatalarının oluşma sebepleri şu şekildedir. Genellikle sapma, dönme hatası ve değişme olmak üzere üç aşamadan oluşmaktadır.

Sapma hatası, dünyanın manyetik alanının ekvatordan kuzeye aynı zamanda da güğneye doğru gittikçe yoğunlaşması ve açısının farklılaşması ile alakalıdır. Dünya manyetik alanlar kuvvetinin dik bileşenleri ekvatorda sıfır olmasına rağmen kutuplara doğru gitmesi ile büyümeye başlar.

Pusula ibresinin asıl çevrilmesini sağlayan kuvvet, manyetik alanın yatay bileşenleri olduğundan dolayı kutuplara dpğru zayıflayan yatay bileşkeli kuvveti, ibrenin doğru yani tam kutbu göstermesine yeterli olmayacaktır.Pusu iresinin enlerine göre kutuplarını gösterirken yaptığı hatalara sapma denir.

Değişme hatası, pusula cihazının bulunduğu ortamda çok miktarda demirin aksam olması ya da elektrik akımını taşıyan kabloların olmasından oluşmaktadır. Dünya manyetik alanı, demiri sallama özelliği taşıyan araçlarda dönme hatası olma olasılığı çok yüksektir. Bu gibi hatalar , pusulanın yanına koyulan tashih denilen mıknatıs çubukları ile giderilmektedir.


Yorumlar ( 1 Yorum Var.. )



Ömer Küçük
Ömer Küçük Oy5
19 Nisan 2018


Müthiş olmuş yararlı bilgiler gerçekten

Yorum Ekle

  • Kötü İyi